Kuran kavramlarının değiştirilemezliği ilkesi üzerine

Rabb'inin kelimesi doğruluk ve adaletçe tamamlanmıştır. O'nun kelimelerini değiş-tokuş edecek yoktur. O, Her Şeyi Duyan'dır, Her Şeyi Bilen'dir.
Enam 115

Ayetin kavramlarını kısaca inceleyelim.

Tamamlanmışlık derken temmet kelimesi kullanılır. Bu dilimize de geçmiş olan tam ve tamam kelimelerinin semantik bağı olan TMM köküne dayanır. Bir şeyin kendi potansiyelinin en üst sınırına ulaşması, kusursuz bir doluluğa erişmesidir. Bir meyvenin tam olgunlaşması veya ayın hallerinden dolunaya ulaşması gibidir.

Kelime kavramı yine dilimize geçmiştir. KLM yaralamak, iz bırakmak, tesir etmek kökünden hareketle açılır. Arapçada kelim yaralı demektir. Kelime ise zihinde ve kalpte silinmez bir iz bırakan ve dış dünyada karşılığı olan etkili sözdür.

Doğruluk olarak kullanılan kavram SDK Sıdk sadakat, sadık olma ve sadaka kavramlarından hatırlayacağımız gibi sertlik, sağlamlık ve doğruluk anlamına gelir. Sıdk bir mızrağın ucu gibi eğilip bükülmeyen doğruluğu ifade eder.

ADL kavramı yine dilimize geçmiştir, adalet eşitlemek, dengelemek ve terazi kefelerinin eşitliği demektir.

Ayetteki ifade Allah'ın kelimelerini kimse değiştiremez şeklinde çevrilir fakat kullanılan kelime mubeddile yine dilimize geçmiş bir kökene sahip bir kavramdır. Mubadele'yi hatırlarız, bir şeyin başka bir şeyle değiştirilmesi anlamına gelir. Yani formun değişmesi başka bir şeydir bir şeyin yerine başka bir şey koymak ise faklı bir durumdur. Tebdili kıyafet diye bir kavram da hatırlarız, Osmanlı dönemi yöneticileri yönetici kıyafetlerini değiştirip halkın giyindiği gibi giyinip halkın arasına karışırdı. Kıyafet değişimi için kullanılan tebdil yine aynı köktür. Var olanı başka bir şey ile değiştirmek yani değiş-tokuş etmektir.

Karşımıza çıkan tabloda neredeyse tüm kelimelerin zaten Türkçe'de kullanıldığını görmekteyiz. Bu bizim için büyük bir avantaj. Orijinal metnin kelimelerine odaklandığımızda karmaşık gibi görünse de aslında hepsinin dilimizde kullandığımız kelimeler olduğunu farkedebiliriz.

Peki ayet bize ne diyor?

Allah'ın seçtiği kavramlar Kitap'ta yer alan kavramlardır ve bunların değiştirilmesi söz konusu bile değildir diyor. Peki değişti mi?

Eğer bir kişi veya grup salat yerine namaz, savm yerine oruç diyorsa aslında Allah'ın seçtiği ve tam dediği Kelime'yi insan tercihi olan başka bir kelimeyle takas yani tebdil ediyor demektir.

Ayetteki la mubeddile ifadesi vahiyle inşa edilen terminolojinin beşeri terimlerle yer değiştirmesine konulan ilahi bir set ve yasaktır. Allah salat dediyse o kavramı ve kapsama alanını ancak Allah belirler.

Temmet vurgusu şu şekildedir: Herhangi bir çeviri veya fıkhi terim doğası gereği tarihseldir, yorumdur ve eksiktir. Allah'ın kelimesi ise SDK yani doğruluk ve ADL yani denge bakımından tamdır.

Kuran'da geçmiş toplumların yaptığı en büyük hata kelimeleri yerlerinden oynatmak / yuherrifune'l-kelime an mevadi'ih olarak tarif edilir. Bir kavramı kendi bağlamından koparıp ona başka bir etiketi yapıştırmak, o kelimeyi vahiyle yerleşmiş tam olan makamından söküp atmaktır.

En önemli örnek cariye kavramıdır.

Kuran'da geçen kavram: ma maleket eymanuhum
Tebdil edilen kavram: Cariye

Allah'ın koyduğu yasağı hiçe sayanlar kavramlarla oynayarak çeviriler üzerinden Kuran'ı tahrif ederler.

Kuran'da putperestler eleştirilirken sıkça kullanılan argüman şudur:

Bu isimler, sizin ve atalarınızın onlara yakıştırdığı isimlerden başka bir şey değildir. Allah, onlar için hiçbir yetkilendirmede bulunmadı. Ant olsun ki, onlara Rabb'lerinden doğru yolu gösterici geldiği halde, onlar yalnızca zanna ve benliklerinin hevasına uyuyorlar.
Necm 23

Namaz, oruç, peygamber veya cariye ve bir çok kelime aslında ataların, kültürlerin ve geleneklerin taktığı isimlerdir. Oysa ayet Rabbinin Kelimesi'nden bahseder.

Müslüman Allah'ın isimlendirdiği ve tanımladığı kavramlara tabidir. Beşeri isimlendirmeleri ilahi kavramlarla tebdil etmek Allah'ın isimlendirme yetkisini yani otoritesini tartışmaya açmaktır.

Hani tek ve egemen olan otoriteye kayıtsız şartsız itaat edecektik?