Kuran'da sosyal yardıma muhtaç kişilerin kavramsal tanımları

İnfak, zekat, sadaka ve karzı hasen ekosisteminin nasıl kurulacağını incelemiştik. Şimdi de sosyal yardım ve desteğe muhtaç olanlar kimler kısaca Kuran kavramları ile listelemeye çalışalım.

Ekonomik ve varoluşsal zayıflıklar:
Miskin: Kelime kökü yerinde hareketsiz kalmak anlamı eksenindedir. Sükun ve sükunet aynı köktür, yerinden kıpırdama yetisi olmayacak kadar sessizleşmiş ve içine kapanıp dış yardıma muhtaç olmuş kişi anlamına gelir. Yani geçimini sağlamak için hamle yapamayan ve yere çakılmış kişidir. 9:60
Fakir: Metaforu omurganın kırılması, ağır yük sonucu belin çatlaması anlamındadır. Hayatını idame ettirecek temel destekten yoksun ihtiyaçlarını karşılayamayan muhtaçtır. 9:60
Ğarimin: Bir yükün üzerine yapışıp ayrılmaması fikrine dayanır. Bu damardan hareketle borç yükü anlamına açılır, borç yükü altında ezilen ve ekonomik özgürlüğünü yitiren kişi. 9:60
Kani: İstemeyen, onurundan dolayı susan yoksul. 22:36
Mutarr: İhtiyacı dışarıdan bakınca anlaşılan, dolaşıp isteyen yoksul. 22:36
Sail: Artık dayanamayıp istemek zorunda kalan, onuru zedelenen kişi. 2:177

Sosyal ve ailevi korumasızlar
Yetim: Koruyucu duvarını kaybetmiş, bakıma veya sömürüye açık hale gelmiş, referansı olmayan kişi. 4:2
İbn'üs Sebil: Köklerinden kopmuş, gurbette veya yolda imkansız kalmış yabancı, göçmen. 9:60
el Eyama: Yanında bir hayat arkadaşı veya ailesi olmayan onları yitirmiş sosyal yalnızlar. 24:32
Sıbyan - Vildan: Henüz reşit olmamış, kendi hakkını savunamayacak küçükler. 4:75, 4:127

Fizyolojik ve biyolojik zayıflıklar
Duafa: Kapasite kaybı veya kapasitenin gelişmemişliğinden dolayı yaşlılık, çocukluk veya bünye zayıflığı nedeni ile hayatın yükünü taşıyamayan. 4:9
Âmâ: Görme engelli, bilgiye ve yola erişimi sınırlı olan. 24:61
Arac: Ortopedik engelli, fiziksel rekabette geride kalıp aksayan, sakat. 24:61
Merid: Sağlık sorunları nedeniyle geçici veya kalıcı olarak pasifleşen. 2:185
Şeyhan Kebira: Artık üretim yapamaz hale gelip ekosistemin dışında kalmış, fiziksel olarak son demlerine gelmiş yaşlılar. 28:23
Sefih: Aklı ermeyenler, zihinsel kısıtlılar veya cehaletinden ötürü aptallaşmış kişiler. Malını yönetemeyecek durumda olan ve vasi gözetimine muhtaç olanlar. 4:5

Bireysel, siyasal veya hukuki esaretler
Mustazaf: Gücü olduğu halde sistem tarafından zayıf bırakılanlar, ezilenler. 28:5
Rikab: Özgürlüğü elinden alınmış, boyunduruk altına alınmış ve mülkleştirilmiş kişiler. 9:60
Esir: Savaş veya suç nedeniyle hürriyeti kısıtlanmış olan tutsak. 76:8
Mahrum: Bir şekilde erişimi sınırlandırılmış. İmkanlara erişimi engellenmiş ve payına duvar örülmüş olandır. 51:19

Günümüz kavramları ile eşleştirecek olursak:
- Felçli bir birey hem miskin hem arac kapsamına girebilir.
- Kredi borcunu ödeyemeyen veya malları ipotekli kişiler ğarimin kapsamına girebilir.
- Madde ve alkol bağımlıları rikab kapsamına girebilir veya borcundan dolayı pasaportuna el konulmuş, başka bir ülkede hakkında çok fazla ceza çıkmış ödeyememiş ve boyunduruk altına alınmış kişiler olabilir.
- Ailesini geçindirmekle yükümlü ama iş bulamadığından dolayı kira ve gıda masraflarını karşılayamayan kişiler fakir kapsamına girebilir.

Hangi Kuran kavramı günümüzde hangi tip muhtaçlığa denk geliyor siz de eşleştirmelere yardımcı olabilirsiniz.