Allah'ın evreni neden yarattığı konusu

Eğer kendimize oyalayıcı bir meşguliyet edinmeyi isteseydik, onu kendi katımızdan edinirdik, eğer böyle iş yapanlardan olsaydık.
Enbiya 17

Allah'ın evreni neden yarattığı konusunda pek çok teori üretiliyor, Allah tasavvuru doğru oturmadığı zaman da teoriler temelsiz kalıyor. Günümüzde de pek çok kişi Allah'ın evreni kendince bir oyalanma için yarattığını, sıkıldığını veya kendince bir güç gösterisi yaparak kudretini test ettiğini savunuyor. Allah bu tip teorilere karşı önce evrenin egemen otoritesinin niteliklerini çözümlemelisiniz diyor.

Hac suresi 74'te Ma kaderullahe hakka kadrih, yani Allah'ı gerektiği gibi ölçüp biçip hesaplayamadılar diyor. Peki Allah tasavvurumuzu geliştirmek için neler yapmalıyız? En iyi yol onun Kuran'da kullandığı esmalarının anlam mahiyetlerini çözümlemekten geçiyor.

Enbiya 17 kısa gibi görünse de bir çok açılıma sahip derinlikli bir ayet.

Neler diyor bir bakalım:
- Gökler, yer ve onun arasındakiler, bizim yani insanlığın gözlem alanındakilerin tümü bizim katımız, bunu net bir şekilde anlıyoruz.
- Gökleri ve yeri oyun olsun diye yaratmadığını zaten bir önceki ayette vurguluyor sonrasında ise bizi bir düşünce deneyine davet ediyor. Oyun isteseydik onu sizin katınızda değil kendi katımızda yaratırdık ve oyun neymiş bunu hem bilemezdiniz hem de şahit olsanız o zaman oyunun ne olduğunu anlardınız şeklinde bir ironiye sahip. Yani bir bakıma bu vurgu, bir oyun yaratsaydı nasıl olurdu'nun düşünce deneyi daveti olsa dahi bu bizim düşünce yetilerimizle ulaşamayacağımız bir hayal alanına giriyor, yani hayalimiz bile aslında bu sınırı aşamıyor.
- Lahv yani oyun, oynaş, meşgale, can sıkıntısını giderme aracı yaratılışın kökeni değil diyor, fakat insanların katında 'oyun ve oynaş' çok makbul, bilinen ve kullanılan bir meşgale, burda sınırı çiziyor, siz yaratılmışların motivasyonları ile yaratıcı motivasyonu tamamen farklı disiplinlere sahip.
- Lev eradna kalıbı bir imkansız şartıdır, hadi diyelim ki, farz edelim ki isteseydik kullanımı cümlenin tonunu aslında insan düşüncesinin kusurlu oluşuna ve Allah'ın böyle bir şeyi istemesinin mümkün olmadığına vurgu yapar.

Bizim de bir elementi olduğumuz kozmik düzen, hesabı, sonucu, hakikati olan hassas ayarlarla planlanmış mükemmel dengede ilerleyen bir sistem. Bu yüzden onu ‘lahv’ gözüyle okuma, ciddiyetle oku ana fikri mesajın özü olarak karşımıza çıkıyor.