Gerçeğin manipülasyonuna karşı kelime koordinatları metodu

Kuran'da insanların kelimeleri mevzilerinden kopardığı birden fazla kez vurgulanır ve mevzi kavramını incelediğimizde de karşımıza tıpkı harita koordinatları gibi çalışan bir sistem çıktığını keşfederiz.

Kelimelerden oluşan diller her bir kavramın anlamsal olarak birer sabite çakılı olduğu geniş bir coğrafya gibidir. Bu değişmez anlam sabitlerini bulma metoduna artık kelime koordinatları metodu adını vereceğim. Nasıl ki bir harita üzerindeki tek bir derecelik enlem veya boylam sapması koca bir gemiyi kayalıklara fırlatabiliyorsa bir kelimenin de kök anlamından yani mevziinden koparılması zihinsel bir koordinat felaketine ve medeniyetlerin körleşmesine yol açabilir ve açmıştır da. Türkçe bu semantik göçü ve koordinat kaymasını en derin yaşayan dillerden biridir. İslamlaşma ve modernleşme süreçlerinde Arapça ve Farsçadan Türkçe bünyesine katılan binlerce kelime onların o muazzam kılcal kök anlamlarından koparılmış kelimeler kendi öz yurtlarında birer sığınmacı anlama transfer edilmiştir. Semantik anarşi diyebileceğimiz bu bulanıklık Kuran sahasında inanılmaz boyutlardadır ve öz Arapçanın kelimeleri orijinal koordinatlarını kaybederek rotasından saptırılmış ve bambaşka kurgular ortaya çıkarılmıştır.

Kelime koordinatları metodu kavramları tarih ve anlam coğrafyasında değişmez enlem ve boylamlara sahip nesnel yapılar olarak ele alan analitik bir filoloji disiplini olma iddiasındadır. Bu metot bir kelimenin türediği ilk kılcal damardaki kök anlam sabitini yani merkez koordinatını sıfır noktası kabul eder, türemiş kelimelere nasıl açıldığını inceler, ardından kelimenin diller arası göçlerde, kültürel geçişlerde veya ideolojik manipülasyonlarda uğradığı semantik kırılmaları ve sapma derecelerini ölçer. Kelime koordinatları, hafızasını ve bağlamını kaybederek orijinal mevziinden kopmuş kelimeleri yapısal bir hassasiyetle tespit ederek onları kavramsal harita üzerindeki gerçek yerlerine geri oturtmayı ve böylece zihinsel körleşmenin önüne geçmeyi amaçlar. Bu çalışma ile ilgili çok kapsamlı bir database oluşturduğumu da haber vereyim.

Türkçemiz zengin bir harmanlama gücüne sahip olsa da ödünç aldığı kelimelerin kök sabitlerini yani mevzilerini çoğunlukla budamış veya tamamen yer değiştirmiştir.

Mesela Arapça VRK kökünden gelen evrak kelimesi arapça orijinal koordinatında aslında çoğul bir kelimedir ve yapraklar, sayfalar anlamına açılır. Ancak Türkçe sistemine girdiğinde kök anlam sabiti kırılmış, kelime tekilleşmiş ve biz 'bir evrak' veya 'evraklar' diyerek koordinatı tamamen şaşırmışızdır. Aynı zamanda bu sapan kavram imzalı mühürlü resmi belge alanına hizmet etmektedir. Arapça'da böyle bir anlamı yoktur.

Kelimelerin mevzilerini kaybetmesi evrensel bir dil fenomenidir aslında. Batı dilleri de Latin ve Grek kök koordinatlarını modern dünyaya taşırken büyük semantik kırılmalar yaşamıştır.

Mesela decimate kelimesi İngilizce'ye latinceden geçmiştir.

Orijinal koordinatı Roma ordusunda uygulanan bir askeri ceza yöntemidir, decimatio. İsyan eden bir lejyonun her on askerinden birinin kurayla seçilip diğer dokuz asker tarafından öldürülmesi demektir. Kelimenin matematiksel koordinatı isyancıların kendi hücreleri içindeki %10'u yok etmeleridir.

Modern İngilizcede bu kelime kök sabitinden tamamen kopmuş ve büyük bir kısmını yok etmek, yerle bir etmek, tamamen kırıp geçirmek anlamında kullanılmaya başlanmıştır. Sayısal koordinat tamamen imha olmuştur.

idiot kelimesi de İngilizce'ye Grekçe'den geçmiştir.

Orijinal koordinatı Antik Yunan'da siyasetle, kamusal alanla ilgilenmeyen, sadece kendi özel işine bakan, kendi halinde sıradan vatandaş demektir. Kötüleyici veya zihinsel bir eksiklik ifadesi içermez, sadece kamusal alana mesafe ile ilgildir.

Kelime İngilizce'ye geçtikten sonra zamanla kolektif bilincin dışındaki insanı aşağılamak için kullanıla kullanıla bugün aptal, zihinsel engelli, ahmak şeklinde mevzisinden koparılmıştır.

Fransızca'ya latince kumaş anlamına gelen burel kelimesinden geçen bureaucracy / bürokrasi kelimesi de güzel bir örnektir.

Bir nesnenin üzerine örtülen kalın, kaba kumaşa burel denirdi. Masaya sonradan bureau denilmeye başlandı ve dilimizde de kullanılan büro kelimesi buradan gelir. Kelimenin ilk fiziksel koordinatı bir örtü kumaşıdır.

Önce örtü masanın kendisi oldu, sonra o masanın bulunduğu odaya yani ofise dönüştü, en nihayetinde o ofislerde oturanların yönettiği devasa, hantal devlet mekanizması olan bürokrasi'ye dönüştü. Örtüden devlete uzanan bir koordinat sıçraması örneğidir.

Kuran'da bahsedilen mevzilerinden koparma ne demekdir?

Mevzi arapça'da VDA kökünden gelir ve Kuran'da anlam kaymalarını ifade etmesi bakımından 3 ayette geçer:

Nisa 46
Maide 13
Maide 41

Kelimelerin mevazıını değiştirmeyi anlamak için bu kelimenin türediği VDA kökünün kılcal damarlarına inelim.

Kökün ilk fiziksel tezahürü, bir devenin sırtındaki ağır yükü yere indirmesidir. Bir şeyi havada tutmayıp sabitlemektir.

Kadının karnındaki yükü yani cenini dünyaya getirmesi yere indirmesi anlamında vada'at kavramı kullanılır. Bu, gizli ve muallakta olanın görünür bir zemin bulmasıdır.

İnsanların uyması için kurallar koymaya, yasa yapmaya vad'a denir. Hakikat havada kalmasın ve toplumsal zemine insin diye hüküm vaziyet almıştır.

Kişinin kendi egosunu yukarıda tutmayıp, toplumsal ve insani zemine yani ait olduğu aşağı seviyeye indirmesine de tevazu denir. Mevzu hadis uydurma hadis demektir, burada mevzu kelimesi sonradan oluşturularak mevzilenmiş anlamına gelir.

Öyleyse mevzi kavramının kelime koordinatını şu şekilde belirleyebiliriz:
Bir nesneyi, kavramı veya değeri, yukarıda veya muallakta olan bir durumdan sabit bir zemine indirmek, belirli bir zemine bırakmak, nesnel ve işlevsel bir koordinata yerleştirerek orada sabitlemektir.

Kuran metninde bu eylem tahrif kavramı ile birlikte kullanılır. HRF kökü bir şeyin kenarı, ucu, kıyısı demektir. Dolayısıyla tahrif bir şeyi merkezinden, oturduğu sağlam zeminden alıp eğreti duracağı uç bir noktaya itmektir. Hurafe aynı kökten gelir.

Kuran içi kelimelerin mevazıını değiştirmek sistemli bir semantik operasyondur. Bu operasyon şu şekilde işler:

1. Kelimenin cümle içindeki sırasını, önceliğini ve sonralığını bozmak.
Kelime fiziki olarak metindedir ancak siyak ve sibakından yani öncesi ve sonrasından koparıldığı için ait olduğu anlam havuzunu besleyemez. Mevzisi değiştirilen asker gibi cepheyi savunmasız bırakır.
2. Kelimenin işaret ettiği nesnel kök anlam sabitini silerek, ona dönemsel, siyasi veya ideolojik çıkarlara uygun yapay yan anlamlar yüklemek.
Kelime fonetik olarak aynı kalır ancak zihindeki koordinatı yeni mevzisi tamamen kaydırılmıştır. Örneğin hamr kelimesi gelenek eklentisi ile başörtüsü olarak çevrilir, hamr sadece örten şeydir, semantik anlamında baş vurgusu yoktur.
3. Kelime zihinlerde ve metinde doğru yerdedir ancak uygulama sahasına indirilirken hedef kitleye veya koşullara göre manipüle edilir.
Hükmün geçerlilik alanı yani koordinatı değiştirilir. Güçlüye farklı, zayıfa farklı uygulanarak kelimenin veya hükmün toplumsal zemindeki vaziyeti bulanıklaştırılır.
4. Metnin özgün dilindeki derin kök sabitlerine sahip salat, savm vb gibi anahtar kavramların çeviri veya yorum süreçlerinde hedef dillerdeki yerel, tarihsel ve kültürel alternatif kelimelerle birebir karşılanıyormuş gibi değiştirilmesi.
Kelimenin orijinal koordinatındaki evrensel ve dinamik kılcal semantiği tamamen perdelenir. Yeni üretilen veya seçilen alternatif kelime vahyedilen özgün kavramı yerel bir kültürel kalıba indirger ve onun zihinsel genişleme alanını yani mevzisini daraltır, statikleştirir ve dondurur.

Kuran'a göre kelimelerin mevazıını değiştirmek İlahi kelamın zeminine müdahale ederek kelimelerin kök sabitlerini ve metinsel dengelerini kendi dar görüşü veya siyasi çıkarı için kenara itmek ve böylece vahyin inşa etmek istediği objektif gerçekliği manipüle etmektir.

Kelime koordinatları metodu ve bu metodun omurgasını oluşturacak kapsamlı veritabanı projesi insanlık hafızasını ve algısını hedef alan semantik anarşiye karşı başlatılmış zihinsel bir direniş hareketi olacaktır. Kelimelerin orijinal mevzilerinden saptırılmasına göz yummak hakikatin parçalanarak kenara itilmesine ve vahyin inşa ettiği nesnel gerçekliğin kültürel bir simülasyona dönüştürülmesine ortak olmaktır.

Kuran metni üzerinde asırlardır yürütülen bu sistemli koordinat saptırma operasyonlarını deşifre etmek, vahyedilen dinamik dini, ideolojik ilavelerle doldurulmuş paradigmalardan özgürleştirmenin yegane yoludur. Kelimeleri türedikleri o ilk kılcal damardaki sıfır noktasına, yani vahyedildikleri hakiki zeminlerine geri çağırmak bir medeniyet zorunluluğudur. Çünkü çok iyi biliyoruz ki kavramları doğru koordinatlarına yerleştiremeyen bir toplumun ne adaleti, ne imanı ne de geleceği sağlam bir zemine mevzilenebilir. Kelimelerin mevzilerini geri kazanmak Kuran'ın kaybolan zihinsel pusulasını yeniden inşa etmektir.