Mini ıslah halkaları nasıl kurulur?

Kuran'da insan dünyadaki bozulmayı azaltan, hayatı onaran, bağı güçlendiren ve iyiliği görünür kılan işler üzerinden şekillenir. Islah insanın kendi benliğinden başlayarak çevresindeki her türlü kırılmayı tamir etme iradesidir. Çok büyük değişimleri kovalama düşüncesi bizi hareketsizliğe itebilir, bazen küçük dokunuşlar çok büyük gelişmelerin tetikleyicisi değil midir?

Bugün birçok insan ne yapmalıyım? sorusunda cevap arıyor. Büyük bir kuruluş kurmak, geniş kitlelere ulaşmak, çok büyük meblağda paralar dağıtmak gibi kıyaslar düşünüldüğünde kişi kendini yetersiz hissetme yanılgısına düşebilir. Fakat Kuran merkezli bakıldığında düzeltici iş illa ki büyük organizasyonlarla sağlanması gerekmez. Bazen bir yaşlının ihtiyaçlarını düzenli takip etmek, bir gencin zihnindeki karanlığı azaltmak, bildiklerini öğretmek, bir aileye sessizce destek olmak, bir yetimin okul masraflarını karşılamak, bir kavramı doğru anlamaya emek vermek veya kendi işinde dürüst kalmak da güçlü bir ıslah biçimidir.

Mini ıslah halkası kişinin kendi çevresinde sürdürülebilir küçük iyilik sistemleri kurmasıdır. Rastgele yardım yerine takip edilen, unutulmayan, sürekliliği olan bir destek düzeni kurmak ana hedefimiz olmalı.

Nasıl başlıyoruz?

Birinci halka kendimiziz!
Islahın ilk alanı insanın kendi zihni, dili, alışkanlıkları ve davranışlarıdır. Kuran çalışması eğer bilgi biriktirme faaliyeti olarak kalırsa insanı dönüştürmez. Her okuma hayata temas etmeli ve uygulanmalıdır.

Bu yüzden her gün şu soruyu sorabiliriz:
-Bugün öğrendiğim şey davranışımda neyi değiştirecek?

Bu soru Kuran okumalarımızı soyut bilgiden yola çıkarak bizim sözümüze, kararlarımıza, ilişkilerimize ve tüketim biçimimize dönüştürecektir. Kendi dilini temizlemeyen, öfkesini yönetmeyen, haksızlık üretmeye devam eden, işinde insanları manipüle eden biri dışarıda ne kadar yardım yaparsa yapsın eksik kalır.

Kendimi nasıl daha doğru, daha güvenilir, daha sakin, daha sorumlu bir insana dönüştürebilirim? Bu yola girdiğimizde ilk halka kapanacaktır.

İkinci halka yakın çevremizden yük hafifletmek!
Kuran'ın düzeltici iş anlayışı insanın yakındaki gerçek ihtiyaçları görmesini gerektirir. Uzak ve soyut dertler üzerine konuşmak kolaydır, aksiyona geçip yakınındaki yaşlıyı, yalnız komşuyu, maddi sıkıntıdaki öğrenciyi, hasta akrabayı, yetimi, bedensel zorlukları olanları veya sessizce çöken bir aileyi fark etmek daha zordur.

O yüzden düzenli bir hedef koymak daha doğrudur:
- Haftada 1 yaşlı veya yalnız kişiyle temas.
- Ayda 1 öğrenciye destek.
- Ayda 1 ihtiyaç sahibi aileyi düzenli takip.
- Haftada 1 kişiye bilgi, zaman veya moral desteği.

Yardım rastgele olmamalı. Bir defalık duygusal çıkışların hızlı sönüşü olabilir. Bu yüzden takip edilebilir ve sürdürülebilir destek düzeni kurulmalıdır. 1 kişiye destek verilecekse düzenli ve sürekli olmalıdır.

Üçüncü halkada her zaman para bulamayabiliriz, bu çok doğal, para yerine emek, dikkat ve bağ vermek!
İnfak çoğu zaman para verme olarak düşünülür. Ancak insan parasından çok zamanını, bilgisini, dikkatini, bağını ve emeğini vermelidir.

- Bir gencin iş başvuru metnini düzenlemek.
- Bir yaşlının hastane randevusunu takip etmek.
- Bir öğrencinin kitap ihtiyacını karşılamak.
- Birinin yalnızlığını azaltmaya çalışmak.
- Bir ailenin düzenli gıda ihtiyacını sessizce takip etmek.

Bunların her biri mini ıslah halkasıdır.
Çünkü düzeltici iş insanın hayatındaki gerçek bir yükü azaltıyorsa değerlidir. Ve hiçbir zaman karşılık beklemeden yapılır.

Dördüncü halka bilgiyle ıslah, yani maruf halkasıdır!
Kuran merkezli bir hayat kurmak isteyen biri için bilgi büyük bir sorumluluktur. Yanlış kavramlar, yanlış din algıları ve ezber çeviriler birçok insanın zihnini karartır. Bu yüzden kavramları araştırmak, not tutmak, öğrendiğini sadeleştirmek ve başkalarıyla paylaşmak da düzeltici iştir.

Bir kişi her hafta bir Kuran kavramını çalışıp sade bir not hazırlayabilir:
Allah'ı nasıl kavramalıyız?
Adalet nedir?
Dayanışma nedir?
Salat nedir?
Zekat nedir?
İnfak nedir?
Islah ve fesat neyi anlatır?
Takva nasıl anlaşılmalıdır?
Şirk neden sadece put meselesi değildir?
Maruf ve münker toplumsal düzeyde nasıl işler?

Aynı zamanda:
- Birinin İngilizce veya matematik öğrenmesine yardım etmek.
- Bir insana Kuran'ı baskısız, temiz ve akıllı bir dille tanıtmak ve bu yolla gelenek yüklerinden onu azat etmek.
- Temel hayata dair tecrübeleri açık yüreklilikle paylaşmak.

Bu notlar küçük bir okuma grubunda paylaşılabilir. Böylece bilgi, kişisel tatmin olmaktan çıkar, başkalarının zihnini açan bir iyileştirme halkasına dönüşür.

Beşinci halka mesleği ıslah alanına çevirmek!
Birçok insan düzeltici işi meslek hayatının dışında arar. Oysa insanın mesleği en büyük sınav alanlarından biridir.

Bir tüccar, bir broker, bir yönetici, bir danışman, bir öğretmen, bir doktor, bir tasarımcı, bir tesisatçı, bir memur herkes kendi işinin içinde ıslah ya da fesad üretebilir.

İş hayatında mini ıslah halkasını şu davranışlarımızla başlatabiliriz:
- Yalan söylememek.
- İşi en doğru şekilde yapmak.
- İnsanları manipüle etmemek.
- Haksız kazançtan kaçınmak.
- Adaleti tesis etmek.
- Sözünde durmak.
- Emanete ihanet etmemek.
- Güçsüz olanı ezmemek, mobbing uygulamamak.
- Dili sertleştirmemek.
- Bilgiyi saklayarak avantaj üretmemek.
- İş arkadaşlarının yükünü artırmamak.

Günde onlarca mesleki karar vermesi gereken bir insan aslında her gün onlarca küçük ahlak sınavından geçiyor demektir. Her cevapta dil, niyet, şeffaflık ve sorumluluk devreye girer. Bu yüzden mesleki dürüstlük çok güçlü bir ıslah alanıdır.

Mini ıslah halkası nasıl kurulur?
Bunun için büyük büyük planlara gerek yoktur. Basit bir kağıt ve kalem yeterlidir.

- Benim çevremde düzenli desteğe ihtiyacı olan 3 kişi kim?
- Ben hangi konuda insanlara bilgi veya beceri desteği verebilirim?
- Gelirimden her ay hangi küçük payla kimleri düzenli destekleyebilirim?
- İş hayatımda hangi davranışı düzeltmem ve kimlere destek olmam gerekiyor?
- Kuran çalışmalarımdan çıkan hangi bilgiyi başkalarıyla sade şekilde paylaşabilirim?

Bu sorular cevaplandığında kişinin mini ıslah halkası oluşur.

İlk 60 gün sade bir model uygulanabilir:
- Her gün, Kuran çalışmalı ve sonunda 5 satırlık davranış notu yazmalıyız.
- Haftada 1, bir kişiye doğrudan destek olmalıyız. Para vermemiz şart değil, zaman, takip, alışveriş, randevu, sohbet, bilgi desteği de olabilir.
- Haftada 1, bir kavram notu çıkarmalıyız. Kısa, anlaşılır, ve sade olmalı.
- Ayda 1, bir kişiye Kuran'ı okumaya başlaması için rehberlik etmeliyiz.

60 günün sonunda şu sorulara cevap vereceğiz:
- Bu süreçte hangi yükleri hafiflettim?
- Hangi kişileri düzenli takip ettim?
- Hangi davranışlarımı düzelttim?
- Çevremdeki hangi yanlışı düzeltmeye çalıştım?
- Hangi kavramı daha doğru anladım ve anlattım?
- Hangi bilgiyi başkasına faydalı hale getirdim?

Bu plan süreklilik kazandığında güçlü bir dönüşüm başlatacaktır.

Bazen insanlar geçmişteki hayatlarını düşündükçe daha çok yapmalıyım, yetmiyor, geç kaldım duygusuna kapılabilir. Bu duygu başlangıçta insanı harekete geçirse de uzun vadede yorabilir.

Islah kendini cezalandırma biçimi olmamalıdır. Islah hayatı onarma yoludur.

İnsan geçmişinden ders çıkararak ilerler. Bugün bir iyilik halkası kurabiliyorsa, bir yükü hafifletebiliyorsa, bir kavramı daha doğru anlıyor ve anlatıyorsa, bir insanın hayatında güvenilir bir iz bırakıyorsa dönüşüm başlamıştır.

Büyük iyilikler küçük düzenlerle doğar.

Kişinin kendi minik çevresinde, kendi imkanlarıyla, sürdürülebilir biçimde hayatı onarmaya başlaması kendi dünyasının en büyük ıslak halkasıdır!