Gayb nedir?

Gayb kelimesi genellikle 'gelecek zaman' olarak çevrilir ve yorumlanır ve aslında bu kanı kavramın anlamını daraltan çeşitli tahrifatların sonucudur.

Kökü ĞYB, kılcal kök içerisinde şu semantik anlamları barındırır:

- Bir şeyin fiziksel olarak örtülmüş, saklanmış veya mevcut bulunmaması hali.
- Gözden kaybolmak ve uzakta olmak, görünür alandan çıkmak, dilimize geçen gaip yani kayıp aynı kökten türemiştir.
- Hazır bulunmamak, mesela bir ortamda olmama, mevcut bulunmama, huzurda olmama gibi anlamlara açılır.
- Erişim dışı bilgi alanıdır, insanın duyular ve doğrudan şahitliği dışında kalan her türlü bilgi ve durumdur.

Gayb kavramının zıttı şehadet'tir.

Bu anlam damarlarının ışığında gayb kavramını tarif edecek olursak, şu anda şahit olunan alanın dışında kalmasından dolayı duyularla teyit edilemeyen, gözden uzak ve hazır olmayan her şeydir.

Günümüze göre tanımını yapmaya çalışalım, melekeler, ahiret, kalplerde saklı niyetler, uzak mekanlardaki olaylar, geçmişin hakkında haber verilmemiş ve gizli kalmış bilinmeyen yönleriyle birlikte geleceğe dair duyusal ve doğrudan şahitlikle erişilemeyen alanın genel adıdır.

Bir odadayız, yan odada ne olup bittiği bizim için gayb'tır. Karşımızdaki bir kişinin beyninden geçenler bizim için gayb'tır.

Gıybet aynı kökten türemiştir, hazırda bulunmayan biri hakkında konuşup kötülemektir.

Kuran'da Allah'ın insanlarla paylaştığı ve paylaşmadığı veri setleri vardır, paylaştıklarına şahitlik edebiliriz, paylaşmadığı herşey ise gayb'tır.

Kuran'daki gayb'a üç örnek:

De ki: "Göklerde ve yerde gaybı Allah'tan başka kimse bilemez. Onlar ne zaman diriltileceklerinin bilincinde olamazlar."
Neml 65

İnsanoğluna verilen bilgi sınırlıdır, verilmeyen bilgi ile ilgili de konuşulmaması, tartışılmaması gerektiği belirtilir, çünkü boş tartışmalardır. Kehf 22.

Gökleri ve yeri hakikat ile yaratan O'dur. O Gün, "Ol!" der o da oluverir. O'nun sözü haktır. Sur'a üfleneceği gün mülk O'nundur. Gaybı da görüneni de bilendir. O, En İyi Hüküm Veren'dir, Her Şeyden Haberdar'dır.
Enam 73

Enam 73'te zıt anlamlısı ile birlikte kullanım mevcuttur, gayb-şehadet zıt anlam ikilisi bu ayette birlikte geçer.