Emanet kavramı üzerine

Emanet kavramı dilimize geçerken anlamı daraltılıp tahrif edilmiş kavramlardan bir başkası.

Bir malı rehin bırakma, birinden ödünç bir şey alma veya vestiyere eşya bırakma ile karıştırılır, kelimenin kökenine doğru inelim.

Kökü EMN mutlak güven duygusu ile kuşatılmış olma halidir. Güvenerek bağlanma ve taraflar arasında ihanetin oluşması mümkün olmayan bir ilişki fikri kökün temel anlamıdır. İman kelimesi aynı kökten türemiştir, hakikate ve hakk sahibine güvenerek bağlanmaktır, mümin güven veren ve aynı zamanda güvenle bağlanmış kişidir. Emin kendisine güvenilen dürüst kişidir.

Emanet ihanetin zıddıdır, bir eşya değildir, güven ilişkisi içinde korunmak, gözetilmek üzere birine bırakılan hak ve yükümlülüktür.

Kuran bağlamında kavramı inceleyelim.

Ey İman Edenler! Allah'a ve Resul'üne ihanet etmeyin. Yoksa bile bile emanetlerinize hainlik etmiş olursunuz.
Enfal 27

Bu ayette zıt anlamlısı ile birlikte kullanılır.

İslam terminolojisinde hiç anılmayan ama Kuran'ın son derece önem verdiği bir ahit vardır, o da şudur: İşittik ve itaat ettik. Bu ahdi Kuran ayetlerini duyup öğrenip iman eden herkesin vermesi gerekir. Bize unutturulmuş bir uygulamadır.

Allah'ın, size olan nimetini ve "İşittik ve itaat ettik." dediğinizde, onunla sizi bağladığı sözünüzü hatırlayın. Allah'a karşı takvalı olun. Kuşkusuz, Allah göğüslerde olanı gerçeğiyle bilendir.
Maide 7

Allah'a ve Resul'üne ihanet etmeme yani emaneti koruma vahiy bilgisine verilen itaat sözünü korumaktır.

Peki mümin nasıl tanımlanıyor bakalım:

Onlar, emanetlerine ve ahidlerine özen gösterirler.
Müminun 8

Peki bir mümin hangi emanetleri korumakla yükümlüdür, tam bir liste çıkarmaya çalışalım, yani mümin kimdir böylece tanımına da ulaşmaya çalışalım.

- Vahiy bilgisi yani Kuran'ı korumalıdır. Kitabı tahrif etmeden anlamalı, aktarmalı ve yaşamalıdır. 7:3
- Adaleti korumalıdır. 4:135
- Kamu malını ve ortak kaynakları korumalıdır. 3:161
- Yeryüzü dengesi, çevre ve ekosistemi korumalıdır. 7:56
- Ölçü, tartı ve ticaret ahlakını korumalıdır. 83:1-3
- Canı, canlılığı ve hayatı korumalıdır. 17:33
- Akıl ve düşünme gücünü korumalıdır. 67:10
- Bedenini ve sağlığını korumalıdır. 2:195
- Aile, eş ve çocuklarını korumalıdır. Neyden? Şirkten ve Allah'ın buyruklarına karşı gelmekten. 66:6
- Yetim ve güçsüzlerin hakkını korumalıdır. 4:2
- Mal ve serveti hakkıyla korumalıdır. Başkalarının haklarını yememeli başkalarının malına el uzatmamalıdır. 2:188
- Sözleşmeler ve verilen sözleri korumalıdır. 5:1
- Görev, makam ve yetkileri korumalı ve dürüstçe yürütmelidir. 4:58
- Bilgi ve enformasyon dolaşımını korumalıdır. 49:6
- Zamanını ve ömrünü korumalıdır. 23:115
- Gizlilik, mahremiyet ve sırları korumalıdır. 49:12
- Toplumsal barışı korumalıdır. 8:73
- Kendisini korumalıdır. 59:19
- Ve tabi ki tevhid ve imanını korumalıdır. Kalbi şirkten arındırılmış bir bağlılık ile sıratı müstakim yolunda yürümeye devam etmelidir. 39:11

Mümin olmak sözle olmuyormuş öyle değil mi?