Metodik Yaklaşım 2

Kelimelerin kökeni o dilin ruhunun ve varlık tasavvurunun DNA'sıdır. Kuran'ın nüzul sürecini ve anlaşılma biçimini tanımlayan en kritik kavramlardan biri olan tertil bugün çoğu zaman yavaş ve güzel sesle okuma sığlığına hapsedilmiştir. Hatta tertil ile okumanın melodik okuma olduğu zannedilir, tamamıyla hatalı bir bakış açısıdır. Etimolojik kökleri ve Kurani kullanımı incelendiğinde tertil rastgele parçaların, önceden belirlenmiş bir anlam sabiti etrafında kusursuz bir mimariyle birleştirilmesi sanatı ve bir zihni inşa metodolojisidir.

Arapça RTL kökü bir şeyi parçaları arasında boşluk bırakarak, düzgün, ardışık ve uyumlu bir şekilde dizmektir. Günümüz dünyasında en somut karşılığı dişlerin dizilimidir. Ağızdaki dişler ne birbirinin aynısıdır ne de birbirinden tamamen kopuktur. Kimi kesici, kimi öğütücü kimi büyük kimi de küçüktür. Ancak bu farklı yapılar aralarında mantıklı bir dizilime sahiptir ve ortak yönleri bir araya gelerek besini öğütmektir.

Bu fiziksel gerçeklikten süzülen kök anlam sabiti şu şekilde oluşur: Farklı formların ortak bir amaca hizmet edecek şekilde, ahenkli bir mesafe ve sarsılmaz bir nizamla bir araya getirilmesi işidir. Tertil dişlerin dizilimi gibi her bir ayetin nasıl anlam blokları yani necmler oluşturduğunu ve ayetlerin karakterini koruyarak devasa bir hakikat gövdesini tespit etme sürecidir.

Kuran parçalı şekilde inmiştir.

Gerçeği örtenler dediler ki: 'Kuran ona tek bir seferde, kaba bir yığın halinde indirilmeli değil miydi?' Oysa biz onu, senin bilişsel merkezini sarsılmaz bir sisteme kavuşturmak için böyle indirdik ve onu her bir parçasını birbiriyle uyumlu, fonksiyonel ve kusursuz bir mimari dizilimle tertil ettik."
Furkan 32

Kuran'daki her bir anlam bloğuna necm adı verilir. Necmler iki türlüdür, birincisi sure içindeki anlam blokları, ikincisi Kuran içindeki belli bir konunun total anlam bloğu. Bu parçalı yapı her parçanın yerli yerine oturduğu bir sistemle bir araya getirilebilir, bu sistem tertil'dir.

Resul'ün Kuran'ı anlama ve kayda alma metodolojisi olarak tertil bu noktada devreye girer. İndirilen parça Kuran'daki o büyük mimari planın hangi dişine karşılık geliyorsa oraya yerleştirilir. Böylece zihin de berraklaşır.

Örneğin eğer yaratılış konusu anlatılıyorsa, farklı surelerdeki yaratılış ayetleri birbirine eklemlenerek bütünsel bir yaratılış necmi oluşturulur. Bu anlam bloğunun oluşturulması işinin adı tertil'dir.

Tertil'i bir çalışma metodu olarak benimsemek Kuran'ı birbirinden kopuk öğütler toplamı olmaktan çıkarıp anlamlı parçaların bir araya gelerek oluşturduğu evrensel bir bütüne dönüştürür.

Müzemmil suresi 4. ayet Kuran'ı tertil ile oku şeklinde çevrilir, fakat ayette 'oku' diye bir kelime bulunmaz.

4. Ey zid aleyhi ve rattilil Kur'ane tertila.
ayetinde Kuran'ı en düzgün şekilde sıraya sok ve dizilimini sabitle şeklinde bir talimat verilir.

Kuran'ı tertil üzere nizama sokma emri bir idrak ve çalışma metodudur. Bu emir "Vahyin parçalarını zihninde öyle bir diz ki, aralarında anlamlı boşluklar oluşsun, birbirinin içerisine geçmesin ve sonunda ortaya çıkan bütünlük seni sarsılmaz bir hikmete ulaştırsın" demektir.

Bugün modern insanın en büyük sorunu bilgiyi yerli yerine koyamama sorunudur. Tertil metodu elimizdeki parçalı doğruları bir araya getirerek tıpkı mükemmel bir diş dizilimi gibi veriyi çiğnenebilecek ve hakikati sindirime hazırlayabilecek bir zihinsel donanıma sahip olmanın yegane yoludur.

Kuran ile aydınlanmamız dileği ile.